وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی:تاثیرگذاری در بین مردم ،ویژگی برتر مختومقلی فراغی بود


مراوه تپه - - وزیر فرهنگ وارشاد اسلامی، مختومقلی فراغی، شاعر و عارف مسلمان ایرانی تركمن را برای مردم و جوانان یك الگو دانست و گفت: یكی از ویژگی های برتر شخصیتی مختومقلی فراغی تاثیرگذاری او در بین مردم است.

به گزارش خبرنگار ایرنا، 'سیدمحمد حسینی' روز جمعه در پنجمین همایش تبیین اندیشه های مختومقلی فراغی در محل آرامگاه وی در روستای آق توقای شهرستان مراوه تپه در شرق استان گلستان افزود: این شاعر مسلمان به رسول خدا عشق می ورزید و در باره شخصیت آن حضرت با خلوص نیت سخن می گفت.

وی افزود: مختومقلی فراغی از مولا علی (ع) یاد كرده و آن حضرت را شیرخدا توصیف می كند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خاطر نشان كرد: مختومقلی فراغی در اشعارش از مظلومیت ابا عبدالله الحسین (ع) و یاران با وفایش با خلوص نیت یاد و آن بزرگواران را به خوبی توصیف می كند.

دكتر حسینی، مختومقلی فراغی را عامل وحدت دانست و گفت: این شاعر و عارف فرهیخته، عامل و الگوی وحدت بین مسلمانان است، شخصیتی كه این همه رنج را برخود هموار كرد تا فرهنگ اصیل اسلامی را توسعه داده و پایدار نماید.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به سفر سال گذشته اش به جمهوری تركمنستان و امضای چند قرارداد و تفاهم نامه با وزیر فرهنگ آن كشور گفت: جمهوری اسلامی ایران آمادگی خود را برای احداث مجتمع فرهنگی و هنری در قدمگاه امام رضا (ع) در استان مرو تركمنستان اعلام كرده است.

در پنجمین همایش تبیین اندیشه های مختومقلی فراغی معاون پارلمانی رییس جمهوری تركمنستان به همراه 42 نفراز اندیشمندان و فعالان فرهنگی و هنری این كشور حضور داشتند.

در این آیین استاندار گلستان و جمعی از مسوولان این استان و جمع كثیری از مشتاقان این شاعر ایرانی تركمن از شهرستان های مختلف استان های گلستان و خراسان شمالی حضور داشتند.

مختومقلی فراغی یزرگترین عارف و شاعر تركمن و احیاگر و زبان و ادب تركمنی محسوب می شود كه امسال دویست و هفتاد و نهمین سالگرد تولد وی در قالب پنجمین همایش تبیین اندیشه های مختومقلی فراغی در محل مزار وی در شهرستان مراوه تپه در نزدیكی روستای آق تقای در منطقه مرزی شرق استان گلستان برگزار شد.

ستاندار گلستان: مبارزه با ظلم و بی عدالتی، رازماندگاری مختومقلی فراغی است


مراوه تپه - استاندار گلستان گفت: مبارزه با ظلم و جور ، بی عدالتی ، حمایت از محرومین و تاكید بر وحدت مسلمانان، راز ماندگاری مختومقلی فراغی است.

به گزارش خبرنگار ایرنا، 'جواد قناعت' روز جمعه در پنجمین همایش تبیین اندیشه های مختومقلی فراغی در آق توقای مراوه تپه افزود: مبارزه با ظلم و بی عدالتی و مكتب دینداری و قرانی را در مكتب استاد و پدرش شاعر پیشه اش دولت محمدآزادی فرا گرفته است.
وی گفت: مردم روزگار مختومقلی فراغی ، آرمانهای خود را در آرمانهای وی می دانستند.
استاندار گلستان در توصیف انگیزه این امر اظهار داشت: ایمان مختومقلی فراغی محكم و الهی بود ، و درون مایه و مضامین اشعارش از اسلام ناب محمدی (ص) سرچشمه می گیرد.
قناعت گفت: وحدت و تعالی ، پیشرفت مسلمانان ، مبارزه با نظام سلطه و هرگونه ظلم و ستم از آرمانهای فراغی بوده است.

استاندار گلستان در ادامه به سطح روابط دو كشور ایران و تركمنستان اشاره كرد و گفت: این روابط بسیار خوب است و مردم استان گلستان از مسوولان تركمنستان انتظار دارند سطح روابط استانهای همجوار نظیر گلستان را افزایش دهند تا از این طریق تجارت چمدانی و بازارچه مرزی ارتقاء پیدا كند.

وی همچنین از 'احمد قربان اف' سفیر تركمنستان در ایران كه به همراه هیات تركمنستان در این همایش حضور داشتند خواست پیگیریهای لازم را در این زمینه انجام دهد.

آیین 279 مین سالگرد تولید مختومقلی فراغی شاعر شهیر ایرانی تركمن روز جمعه با حضور دكتر حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ، 42 نفر از اندیشمندان و و فعالان فرهنگی جمهوری تركمنستان ، مسوولان استان گلستان و جمع كثیری از مردم استانهای گلستان و خراسان شمالی در محل ارامگای فراغی در آق توقای مراوه تپه برگزار شد.

مختومقلی فراغی شاعر وعارف بزرگ تركمن درسال ‏1146 ‏هجری قمری درروستای 'حاجی قوشان ' گنبدكاووس در خانواده مذهبی به دنیا آمد،‌ پدرش 'دولت محمد آزادی ' و مادرش ' ارازگل ' نام داشت.‏

مختومقلی تا پایان عمر در بین تركمن ها زیست و در غم ها و شادی های آنها شریك بود، وی علاوه بر شعر، به آموزش و راهنمایی مردم پرداخت و سر انجام در سن ‏57 ‏سالگی در سال ‏1204 ‏هجری قمری دركنار 'چشمه عباساری' در دامنه كوه 'سونگی' بدرود حیات گفت. ‏

پیكر او در روستای 'آق توقای' شهرستان مرزی مراوه تپه در جوار آرامگاه پدرش به خاك سپرده شده است.

اشعار این شاعر بزرگ تركمن كه به زبان های مختلف ترجمه شده، دارای مضامین مذهبی، عرفانی و اجتماعی است. i

جشنواره 279 مین سالگرد ميلاد مختومقلی درشهر فراغي شهرستان کلاله
برگزار شد
عكس و گزارش از : حاجي محمد خدري


با اطلاع رسانی های صورت گرفته ، عاشقان و دوستداران مختومقلی از شهرهای دور و نزدیک در انتظار برگزرای جشنواره 279 مین سالگرد میلاد مسعود مختومقلی ، در شـهر فراغی از توابع بخش پیشکمر شهرستان کلاله روز شماری می کردند.
جمعه 22 اردیبشهت 1391 زمان برگزاری این آئین فرا رسید .
نویسندگان ، محققین ، شاعران ، فعالان فرهنگی و هنری بخصوص گروههای موسیقی سنتی ترکمن از جای جای استانهای گلستان و خراسان شمالی ، از بندر ترکمن و گمیشان در کناره دریای خزر تا بجنورد و روستاهای دور دست جرگلان خود را ، به محل برپای جشنواره ، رسانده بودند .

برنامه ها با تلاوت آياتي از کلام الله مجید و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران آغاز شد .
ابتدا اراز دردی خوجه که اجرای برنامه را به عهده داشت ،به معرفي برنامه هاي اين مراسم پرداخت. سپس سید محمود چابک رئیس شورای اسلامی شهر فراغی طي سخناني به نمایندگی از سوی برگزار کنندگان به خصوص دهياري و شورای اسلامی که با مشارکت جمعیت فرهنگی و هنری مختومقلی کلاله ، در تدارکات و برگزاری این آئین مدیریت بهینه را به نمایش گذاشته اند ، از حضور گسترده عاشقان و دوستداران مختومقلی فراغی همچنین هنرمندان ، فعالان فرهنگی و هنری و قشرهای مختلف مردم تقدیر و تشکر کرد .

سپس قدیر امانپور از شاعران پیشکسوت منطقه با وجود کسالتی که داشت در جشنواره حضور یافته با قرائت یکی از سروده هایش یاد مختومقلی را گرامیداشت .
اتا قلی کشواد مسئول یکی از واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی کلاله و عضو شورای اسلامی شهر فراغی از حضور گرم و کم نظیر دوستداران مختومقلی به این مراسم تقدیر کرد .
این عضو شورای اسلامی سپس در مقاله اي ،ویژگیهای اخلاقي،اجتماعي و شخصیتي مختومقلی فراغی را تشريح كرد.
ادامه دهنده اين جشنواره ، نوازنده نوجوان ، دیدار سمیع زاده بود که با دوتارش دو آهنگ اصیل ترکمنی را اجرا کرد .
سپس دختران خردسال مائده سیدی و آیناز سعدیان كه در فعاليتهاي جمعيت مختومقلي كلاله مشاركت دارند، قطعاتی از آثار مختومقلی را به زیبایی قرائت کردند .
سپس منصور نامی دبیر جمعیت فرهنگی و هنری مختومقلی کلاله با تقدیر از گروه های فرهنگی و هنری و افرادی که در برگزای این مراسم سهم ارزنده ای داشتند ، پیام اين تشكل را به مناسبت 279 مین سالگرد میلاد مختومقلی فراغی قرائت کرد در این پیام به دورههاي مختلف زندگي مختومقلي در تحصیل ، مطالعه ادبیات مشرق زمین و آشنايي با آثار ادبی و زبانهاي ملل منطقه اشاره شده واز دوستداران این شاعر و عارف تركمن ، ادامه ایده های انسان دوستانه و ایده ال های وي خواسته شده است.
منصور نامی در خاتمه سخنان خود از تلاش و زحمات اهالی ، دهیار و شورای اسلامی شهر فراغی به ویژه سید محمود چابک ، اتا قلی کشواد ، جمشید سیدی ، رجب محمد عیدی ، اراز محمد مرادیان و دهيار زحمتكش عبدالرحمان بابائی و پرسنلش، در برگزاری این آئین سپاسگزاری کرد .
در ادامه قمرالدین سیدی و نوریاقدی زیارتی از شاعران صاحب سبک و شناخته شده منطقه و عضو جمعیت مختومقلی کلاله قطعاتی از سروده های خود را قرائت کردند .

همچنین شاعران ، ابراهیم بدخشان و منصور طبری از گنبد کاووس با تبریک سالگرد میلاد مختومقلی، به همین مناسبت سروده های خود را قرائت کردند .
گروه موسیقی ترکمنی غارادالی گوگلان (موسسه فرهنگی و هنری غارادالی گوگلان) وابسته به ارشاد اسلامی کلاله ادامه دهنده برنامه ها بود . چاریارقلی بایندری مقدم مدیر این گروه با تبریک سالگرد میلاد مختومقلی اعضای این گروه به صورت جمعی به روي سن دعوت شده به اجراي برنامه پرداخته بودند ، بدین شرح معرفی کرد بایری پاشای ، حاجی گلدی برزین ، قلی قلی زاده ، قدیر شیخ ، سلیمان غراوی ، مجید ربانی ، یوسف پرويزي ، محمد جلیل دوی (طویلی خلیفه ) ، تقی صوفی نیا ، احمد کشواد ، حاجی ارازیان ، جلال خوجه ، مناف اراز نیا ، جلیل مرادی ، بایرام گلدی قره پور ، عبدالمطلب ارج ، رسول قره زاده و دیدار سمیع زاده .

سپس چند تن از شاعران براي اجرای برنامه دعوت شدند، ابتدا،باي محمد چندری سروده خود را تحت عنوان (ترکمنم ) قرائت کرد و عبدالقهار صوفی راد از شاعران گنبد نيز، از برگزاری این مراسم باشکوه و حضور مردمانی علاقمند به فرهنگ و هنر ابراز خوشحالی کرد و یکی از سروده های خود را به همین مناسبت قرائت کرد .
همچنین بای محمد قلیچی از مراوه تپه يكي از سروده هاي خودرا تحت عنوان ایلیم بار و ناصر راهنما شاعر مهمان از بجنورد شعری تحت عنوان جرگلانلی لر که ویژگیهای زندگی اهالی خطه جرگلان را سوژه خود قرارداده بود، قرائت كردند .

29 مين شماره نشريه گونش، ويژه 279 مين سالگرد ميلاد مختومقلي فراغي منتشر شد

به مناسبت 279 مين سالگرد ميلاد شاعر و عارف نامي تركمن مختومقلي فراغي، 29 مين شماره نشريه داخلي جمعيت فرهنگي هنري مختومقلي فراغي منتشر شد.
در اين شماره گونش :
ماغتئم غولی پئراغی نئنگ مِدنی و صونغات جمغئیتی نینگ پیامی(پيام جمعيت فرهنگي هنري مختومقلي كلاله)
ناچار دوُغان زوٌبيده( چاپا تاييارلان: قربان صحت بدخشان)
ماغتئم غولی و عئلمی اؤسوٌشلیک(منصور نامی)
بنیاد سخن درکلام مختومقلی(آنادردی عنصری اردیبهشت 1391)
شکل گیری شخصیت و نوع تفکر فراغی در سروده ها و اشعار او از نگاه عرفان(قمرالدين سيدي)
گؤره ین هایسی منظردن(شعر از:قمرالدين سيدي)
ماغتئم غولی نئنگ غوُل یازماسی نئنگ داشکنِت نوسغالاری(نورمحمـد آشور پور - تاییارلان:عبدالعظیم ممی زاده)
زبان و شعـر(نوریاغدی زیارتی)
به ياد مختومقلي(رجب محمد عيدي عضو شوراي اسلامي شهر فراغي- ارديبهشت91)
تاریخچه روستای خوجه لر کورک( سيد محمود چابك، رئيس شوراي اسلامي شهر فراغي)
مضامین شعری مختومقلی فراغی(اتاقلي كشواد، عضو شوراي اسلامي شهر فراغي)
پئراغئنگ ( اتاقلي كشواد )
عملکرد و کارنامه جمعیت فرهنگی ـ هنری مختومقلی کلاله در سال 1390 (آرتئق حسین زاده)
گزارش نشست 76 جمعیت فرهنگی هنری مختومقلی کلاله از: حاجي محمد خدري
به چاپ رسيده است.
اين شماره گونش با مشاركت:دهياري ، شوراي اسلامي فراغي و جمعيت فرهنگي مختومقلي كلاله، چاپ و منتشر شده است.

( مقالات و گزارش هاي شماره 29 گونش را ميتوانيد،در ادامه اين ستون مطالعه فرمائيد )

ماغتئم غولی پئراغی نئنگ مِدنی و صونغات جمغئیتی نینگ پیامی

السلام علیکم حُورماتلی ماغتئم غولی پئراغی نئنگ موشتاق لاری .
هر بیر سؤزدِن اوُزال توٌرکمِنینگ بییک شاهئری ماغتئم غولی پئراغی نئنگ 279 ـ نجی دوُغولان یئلئنی سیز عزیز لره توٌیس یوٌرکدِن غوتلاپ، سیزینگ بیلن دنگ درجه ـ ده بو شوُو خونلی دابارا شاتلانیارئس.
ماغتئم غولی وه اوُنونگ دؤره دیجیلیگی حاقدا سؤز آچئلاندا ، آیدارا ـ دییره سؤز کؤپ . بییک شاهئر 18 ـ نجی عاصئرئنگ بیرینجی یارئمئندا ، توٌرکمن خالقی نئنگ اکرا نچئلئق خاص ـ دا مالدار چئلئق بیلن گوٌزِران ادیأن دؤوروٌنده دوٌنیا اینیپ دیر . یدی یاشدان اوُقووی باشلاپ ، ایلکینجی ساپاقلا رئنی اؤز قاقا سی دؤ و لِت مأمِد آزادی ـ دان آلئپ دئر .
دوغاقئلسام ـ جوُور ـ وُ ـ جِپا اکثر دیر ،
عئلم اؤو ره دن ، اوستاد قئبلام پیدر دیر .

ماغتئم غولی و عئلمی اؤسوٌشلی منصور نامي

آدام لار ایلکی بادا دوٌنیأ گلن سُونگ یکه ـ تأک یاشاماق لئغی قئن ویترسِیز لیک گؤرِن سُونگ بیرلشمِک اوغرونی گؤز اؤنگوٌنه آلئپ بیله یاشاماق لئغی تکلیپ ادینیپ بیر بیرنه دوٌشوٌنمه لی بُولیار . ایلکی بادا ائشارات بیلن چمه لن یأرلر بو بُولئش اولاری قاناهات لاندئر مایار اوُلار بارها یاشائیش لاری نئنگ کم چیلیگنی دویوپ آغئزلارئندان سس ـ صِئدا چئقیان دئغئنی آنگئپ بوسس لره ماغنا بریأرلر شیدیپ مِدنییت یرلشیپ باشلایار . بومِدِنییت گوٌیجوٌرگأپ دیل باشلایار اوُنساگام بو دیل لری و همده گچمیشی و تارئخی گله جک نسیل لره ائز گیدرلی غالدئرماق اوٌچین خاط و یازو قاداسی یوٌزه چئقیار . خالق لار دوٌر لی طایپا تیرأ بؤلوٌنیپ هر حایسی اؤز ی چه دأپ دستور ، دیل دیر ، یازوقادالاری بلله یأرلر .

ماغتئم غولی نئنگ غوُل یازماسی نئنگ داشکنِت نوسغالاری- نورمحمـد آشور پور- تاییارلان:عبدالعظیم ممی زاده


توٌرکمن خالقی نئنگ بِییک عاقئلدار شاهئری ماغتئم غولی ـ پئراغی نئنگ دؤره دیجی لیگی اوُرتا آزییادا گینگدِن بللی دیر .
بِییک شاهئرئنگ اؤلمِز ـ ییتمِز اثِرِلِری . دینگه بیر شِکلینده یایرامان، غوُل یازما فوُرماسئندا هم کؤپ یرله ره یایراپ دئر .اوُنونگ دیوانی ـ غوُشغولار یئغئندئسی اؤزبِگیستانئنگ اِنچه مه رایُون لارئندا کؤپ آدام لارئنگ ، گؤچوٌر یجی لرینگ اوٌنسوٌنی اؤزوٌنه چکیپ دیر. نِتیجه ده شاهئرئنگ اثِرلِر یئغئندئسی دوٌرلی آدام لار طاراپئندان توُپلانئپ ، آیراتئن دیوان شِکلینده غادئم دان بأری ساقلانئپ گِلیپ دیر.

از بناي يادبود تا منطقه نمونه گردشگري مختومقلي

در آن سال برای ایل گرکزكه در بلندای کوه سونگی داغی و حواشی چشمه عباساری سکنی گزیده بودند، سالي جانكاه و سنگين شمرده ميشد. مختومقلی بیمار بود، اين بيماري روزبه روز این مرد بزرگ را تکیده و رنجور ميساخت.اين خبر در کمترین زمان ممکن صحـرا را در نوردیده و دوستدارانش را نگران کرده بود.
شیوه های درمان طبيبان كمترين اثری برنداشت در حالیکه سكونتگاه گرکزها را سکوتی جانکاه در برگرفته بود، مختومقلی تمام نیروی باقیمانده در تن نحیفش را بکار گرفته از آلاچیق بیرون می آید و از بلندای سونگی داغی به دشت وسیعی که در پایین دست ها گسترده بود چشم دوخت، گویی در آخرین لحظات زندگي نگاهش به سرزمینی دوخته شده بود که به آن عشق می ورزید.
آری تركمن ها اینک در غم فقدان مختومقلی به سوک نشسته اند به خصوص در چاروای گرکزها غوغایی به پاست تحمل این مصیب برای مردان و زنان گرکز، تحمل ناپذیر می نمود.
پس از بجا آوردن آئین های مذهبی، در میان حزن و اندوه اهالی و ناله های سوزناک زنان، مردان گرکز كه از سوی بزرگان و اهالی روستاهای دور و نزدیک همراهی میشد ند، بر اساس وصیتش تابوت ساده اش را به سوی آق توقای به حرکت درآوردند تا در کنار پدرش دولت محمد آزادی آرام گيرد.

ناچار دوُغان زوٌبيده--- چاپا تاييارلان: قربان صحت بدخشان


توٌركمه نينگ نوسغالئق اِدِبيياتئنئنگ آق ساقالي دؤولِت مأممت – آزادي نئنگ اوُراز گوٌل آتلي عايالئندان عبدالله، مأممت صاپا، غولچا، ماغتئم غولي، غايري غولي، دوردي نئياز، آنناش، زوٌبيده، بايرام، غارا گؤز. سوُنگقي آلان غازاق عايالئندان هم ياري، چاقي آتلي چاغالاري بوُلوپدئر. شوُلارئنگ ايچينده زوٌبيده اِديل آغاسي ماغتئم غولي يالي خاص حاتئرالي دوُغوپدئر.دوٌشبي، اِدِپلي زوٌبيدا بوُلان آتالئق سؤيگوٌسي غارري موُللانئنگ ايچكي دوٌنيأسيني ايه‏لأپدير.
بيزه عؤمروٌنينگ 35 يئلئني دؤولت مأممت – آزادي نئنگ، ماغتئم غولي پئراغي نئنگ عؤمري- دؤره‏ديجي‏ليگيني اؤورِنمأگه باغئش اِدن، ايران ائسلام رسپوبليكاسئنئنگ جرگلان ولاياتي‏نئنگ گركز اوباسئندا ياشاپ اؤتن ، شاهئرئنگ يدينجي آرقاسي غارا ايشان محمدي(الله اوُنونگ جايئنا نور ياغدئرسئن!) زوٌبيده حاقئندا شيله ماغلومات لاري يئغناندئغئني گوٌرروٌنگ بريپدي.

سخن درکلام مختومقلی--- آنادردی عنصری ، ارديبهشت1391

مقوله ی « بیان هنری » یکی از وجوه معرفت شناختی « هنر» و « خلاقیت هنری» است. شاکله ی بیان هنری خود متشکل از دو وجه اساسی ذیل است :
1. ابزار بیان
2. شکل یا فُرم بیان
هنرمند درمسیر خلاقیت هنری خود ودر تلاش برای جسمیت دادن به تصویر یا ایده ی ذهنی خود به کمک دو وجه یادشده ،محصول هنری خود را در واقعیت بیرونی به نمایش می گذارد وعرضه میکند.
وجه « ابزار بیان » دلالت به این موضوع دارد که هنرمند برای بیان هنری خــود وعرضه ی صورت پرداخت شده ی تصویر یا ایده ی ذهنی خود از ابــزارهایی کمک می گیرد. ایـن ابزارها با توجه به نوع بیان هنری متفاوت اند:
- هنرمند شاعر،محصول پرداخت شده ی فرایندهای ذهن خلاق خود را با ابزار «سخن» می آفریند ودر واقعیت بیرونی به نمایش می گذارد.
- هنرمند نقاش همین محصول را اما با استفاده از ابزار « رنگ وقلم مو» در واقعیت بیرونی عرضه می کند.
- هنرمند موسیقی با استفاده از « آلات موسیقی » این مهم را بانجام می رساند وقس علیهذا.

آئین بزرگداشت مختومقلی 29اردیبهشت درآق توقای مراوه تپه برگزارمی شود

مراوه تپه - فرماندار مراوه تپه اعلام کرد: آئین بزرگداشت279مین سالگرد تولد شاعر و عارف شهیر ایرانی تركمن 'مختومقلی فراغی ' 29 اردیبهشت ماه جاری در روستای آق توقای شهرستان مرزی مراوه تپه برگزار می شود.

به گزارش خبرنگار ایرنا 'علی اصغر كرمانی ' روز شنبه در چهارمین جلسه استانی ستاد بزرگداشت 279مین سالگرد تولد مختومقلی فراغی كه در محل آرامگاه وی در آق توقای مراوه تپه برگزار شد، تاكید كرد: همه تلاش مدیران، مسئولان ادارات، نهادها و دستگاههای اجرایی استانی و شهرستانهای منطقه به خصوص شخص استاندار این ایین در شان و جایگاه مختومقلی فراغی برگزار شود.

وی افزود: در 3 جلسه قبلی با توجه به تاكیدات صورت گرفته، دستگاههای اجرایی مرتبط آمادگی كامل خود را برای تامین امكانات و ارائه خدمات لازم، آمادگی خودرا برای مشاركت در برگزاری با شكوه این آئین اعلام داشته اند.

فرماندار مراوه تپه ادامه داد: تمهیدات و برنامه ریزیهای لازم برای اجرای با شكوه و آبرومند آئین دویست هفتاد نهمین سالگرد تولد مختومقلی در روز جمعه 29 اردیبهشت ماه جاری فراهم شده است.

پئراغئنگ -- اتا قلی کشواد عضو شورای اسلامی فراغي

گؤنگل شاد لئغنی ساقلاماغی قین
خازان لاردا سولماز ، گوٌلی پئراغئنگ
چونگ دریانگ صاداپئن چوبله مگی قین
أهلی توٌرکمن صحرا ، سیلی پئراغئنگ

هیچ اؤچمز شاهئرئنگ یاقان چراغی
خالقئنا شادلئق دئر اوُنئنگ گِرگی
آیدان آری ، گوٌندن دؤری یوٌره گی
رحمتینگ نوری دی ، آلی پئراغئنگ

خاسراتدان دوُلی دئر دوٌزن دستانی
جؤویر آستئندا عادا لاتلئق ایسلأنی
آزادی نئنگ علمه یوغرئب بسلأنی
دوٌ ولت مأمد گوٌیجلی قوُلی پئراغئنگ

مضامین شعری مختومقلی فراغی--اتا قلی کشواد عضو شورای اسلامی فراغي


دیوان مختومقلی فراغی پر و مشحون از اندیشه های عرفانی ، دینی ، اخلاقی ، اجتماعی و سیاسی است . توانایی و قدرت بیان فراغی در همه زمینه ها بارز و آشکار است .
قبل از هر چیز به اندیشه عرفانی او می خواهیم بپردازیم . نخستین دروازه ای که از این شهر به روی مختومقلی گشوده می شود بهر زیباروی زمین است .
ای یار انلار بیر یوزی گول آیا عاشق بولموشام
بارچالار مقصودی گول رعنا یا عاشق بولموشام1
بیان درد جدایی از چنین عشقی که به صورت اسیر زمان روزگار است .
قـولدان گیدندیر دسـتانیم
گویا تندن چیقدی جانیم
گوزی یاشلی منگلی خانیم
یـوره گیم ایچره نارقیلدی2

تاریخچه روستای خوجه لر کورک- سید محمود چابک رئیس شورای اسلامی فراغي


ساکنین اولیه خوجه لر کورک ابتدای ساکن در روستای عرب جیق آرمدلی درّه در 3 کیلومتری روستای اسلام آباد بالا (شاه پسند سابق) زندگی می نمودند . شغل اصلی آنها یعنی تنها راه امرار معاش همه آنها فقط از طریق دامداری بوده است . دامهای آنها گوسفند ، گاو و اسب بوده است که این دامها به صورت گلّه ای در مراتع پرورش داده می شدند
نسل ساکنین روستای عرب جیق همه به دو برادر به نامهای آمد و مامد می رسند که از ترکمنستان آمده بودند این ساکنین حدوداً تا سال 1230هجری شمسی ساکن عرب جیق بوده اند . افراد سرپرست خانوار در آن زمان تاج محمد ـ قربان محمد ـ صفر خوجه ـ آقه خوجه ـ رحمان خوجه -اراز قلیچ ـ شبلان نیاز ـ قلیچ محمد بوده اند . حدوداً در سال 1255 هـ . ش به یکی از ساکنین عرب جیق (شبلان نیاز) اتفاق ناگواری می افتد . از این قرار که گروهی راهزن و دزد که رئیس آنها ولی بالچه نام داشت به خوجه های عرب جیق حمله ور می شود و تمامی اموال و دارایی آنها را به یغما برده و از دارائی نفیس آنها طلا و جواهرات به مقدار 8 خورجین آن زمان بوده است را سرقت می کنند .

زبان و شعـر - نوریاغدی زیارتي

خداوند متعال در زبان اثر بسیار شگرفی قرار داده است . این حکمت و این ابزار عظیم الهی باید درک شود تأثیر زبان اگر درست و منطقی باشد از تاثیر مثبت پولادین حکومت ها بیشتر است و این از رحمات رحمیه خداوند متعال است و زبان از ترشحات رحیمانه است . پس تلاش گردد که این حکمت الهی زیر سیطره ی خواهش نفسانی و تصرف شیطانی واقع نشود شعر و زبان قدمتی دیرینه دارند و عالم گیرند و انسانهای نخستین نیز از آن استفاده کرده اند و ملل متمدن آن را تکامل بخشیده اند در هر دوره و سرزمینی مردم شعر سروده اند از هر صنف و موقعیتی آن را مشتاقانه خوانده یا به گوش سپرده اند در هر زمانی شعر مورد علاقه خود را به زبانی آراسته اند ابزار زبان در انسانها ایجاد لذّت و مسّرت می کند به واسطه ی آن مردم شعر می خوانند و آن را به گوش سپرده یا حفظ کرده اند و لذّت برده اند زبان یک عامل بنیادی در حیات انسانها به حساب می آید و ارزش منحصر به فرد در زندگی داشته و انسان با آن احساس غنا و بی آن احساس فقر معنوی می کند.

به یاد مختومقلی- رجب محمد عیدی عضو شورای اسلامی شهر فراغی اردیبهشت ماه 91


در طول تاریخ ، در هر جامعه اندیشمندانی ظهور نموده اند که با افکار و آثار برجسته خود توانسته اند آغازگر جریان فکری نو و ارزشمندی در جهان باشند. جامعه ترکمن نیز در کنار این جوامع مختومقلی فراغی را به دنیای ادب و بشریت تقدیم داشته است. شاعر بزرگ ترکمن فرزند دولت محمد از ترکمن های گوگلان تیره گرکز در ناحیه گینگ جای در حومه حاجی غوشان پا به عرصه هستی نهاد .
بیلمیه ین سورا نلارا آیدینگ بوغریب آدی میز
اصلی گرکز یوردی اترک آدی مختومقلی
مختومقلی تربیت و تحصیلات ابتدائی را نزد پدر فرا می گیرد .
دعا قیلسام جبر و جفا اکثر دور
علــم اوگردان استاد قـبلام پـدر دور

گؤره ین هایسی منظردن - قمرالدین سیدي

وٌنگ انظارئنگ ناظار قئلدئم ولی تاپمان سنی یا رب
آغئر یولئنگ گوٌذر قئلدئم ، گؤره ین هایسی مانظاردان
فروغ شمع شامئنگدن منم مینگلأب اِثر گؤردیم
طلوع صبح صادغئنگ تاپائین هایسی آختاردان

جمالئنگنی خاریدارام مینگ آیلا نجاق تاپئب بیلمن
بو دیدارا نه من لایئق، من اُل شهدینگ اؤپیب بیلمن
هانی اُل تأجیر اِپندی قووات سئزمن چاپئب بیلمن
خاریدارام شو تأجیردن تاپائین هایسی بازار دان

تفکر فراغی در سروده ها و اشعار او از نگاه عرفان--قمرالدین سیدي

در زندگی آدمی سیاهرگهای زمان ، حوادث خوشایند و ناخوشایندی را در امور به جریان وامیدارد و انسان ها در مقابل این تند باد روزگار قرار گرفته و با چنین موج های سهمگین دست و پنجه نرم می کنند و گلبول های سفید روزگار با توجه به شرایط موجود و میزان اعمال و افکار و ایمان آدمی نسبت به وضعیت ناهنجار محیطی به مقابله و مبارزه و پادتن سازی مشغول می گردند و انسان هایی در بازی شطرنج روزگار پیروز و کشتی طوفان زده خویش را به سر منزل مقصود هدایت می کنند که به سلاح ایمان تکمیل و تجهیز باشند .

عكس و گزارش از : حاجي مجمد خدري

جمعيت فرهنگي هنري مختومقلي كلاله، با مشاركت مؤسسه فرهنگي هنري(موسيقي سنتي) غارا دالي گوگلننگ اين شهرستان در نشست 76 خود، آخرين جمعه فروردين ماه 1391 كه با جشنواره سومين سالگرد روزموسيقي سنتي تركمن مصادف بود،
به آئين نكوداشت خاطره خواننده و نوازنده مرحوم محمد كاوه اختصاص داد.
در اين مراسم كه در سرسراي اجتماعات شهيد عودي كلاله برگزار شد، مهندس عبدالرحمن قزلجه اجراي برنامه ، ومحقق خستگي ناپذير موسيقي تركمن، امانلي نساري، بخش كارشناسي موسيقي را به عهده داشت.
ابتدا چاريارقلي بايندري مقدم(چاري) دبير مؤسسه موسيقي غارا دالي گوگلننگ كلاله، درقالب خيرمقدم به مهمانان و علاقمندان شركت كننده در مراسم، به چند نكته اساسي در اجراي موسيقي سنتي تركمن و رعايت اصول فني در خوانندگي و نوازندگي اشاره كرد.
چاري بايندري گفت: دوتار تركمن داراي 13 پرده است كه در اجرا هر 10 انگشت نوازنده ، نقش اساسي در صداگيري مورد نظر از دوتار، را دارند كه عدم هماهنگي در كاربرد انگشتان و يا به جاي 10 انگشت، 9 انگشت بكار گرفته شود، كم و كيف آهنگ درست از آب در نمي آيد و حتي شنوندگان عادي نيز متوجه ميشوند اين نوازنده توانايي لازم را ندارد.

اين فعال عرصه موسيقي ادامه داد: بيان و گويش درست و يا اشتباه شعر در اجراي موسيقي نيز مانند مورد قبلي نقش مهمي دارد.وقتي يك خواننده توان بيان درست كلمات واژه ها وزن و قافيه شعر و يا در نهايت به مفهوم شعر آشنايي نداشته باشد، چگونه ميتواند معني و مفهوم ترانه و موسيقي را به شنونده اش انتقال دهد. اين افراد كه تحمل كمترين انتقاد سازنده را هم ندارند و ادعاي معروف و مشهور بودن در جامعه را نيز دارند، چگونه ميخواهند در توسعه و ارتفاء موسيقي ابا اجدادي و سنتي مان نقش داشته باشند؟